Jakości czuć smakowych

Filed Under (Bez kategorii) by admin on 09-09-2016

0

Rozróżniamy cztery smaki:  słodki i slony. Niektórzy autorzy dodają jeszcze do tego smaki mieszane. Mieszanina bowiem słonej i słodkiej substancyi daje smak „mdły”, podobny do smaku bardzo rozcieńczonego ługu. Inne czucia smakowe, jak np. aromatyczny, tłusty, piekący, itd., są następstwem podrażnienia innych zmysłów, jak zmysłu powonienia, dotyku lub temperatury.
Wszystkie bowiem są polączone  z towarzyszącemi im czuciami dotykowemi, które występują szczegół nie wyraźnie przy działaniu bardzo słabych lub bardzo mocnych roztworów smakowych. Zwłaszcza ciała posiadające smak kwaśny i słony już poniżej progu pobudliwości, gdy jeszcze nie możemy oznaczyć jakości czucia smakowego, dają nam wrażenie dotykowe, a w silniejszych roztworach wywołują ciała te uczucie  pieczenia, palenia lub ból. Z tego powodu niektórzy autorzy przyjmują tylko dwa zasadnicze rodzaje smaku: gorzki i słodki, gdy kwaśny i słony uważają za złożone. Zapatrywanie to nie jest słuszne, albowiem okazało się, że także smakowi gorzkiemu i słodkiemu towarzyszą czucia dotykowe, nadto wiele doświadczeń przemawia za tem, że dla wszystkich wymieniony rodzajów smaku (a więc i dla kwaśnego i słonego) posiadamy osobne zakończenia nerwowe.
Na grzbiecie języka znajduje się miejsce zupełnie niewrażliwe na podniety smakowe. Wielkość tego miejsca wypada przy badaniu różną, zależnie od substancyi, którą się do badania posługujemy. To już wskazuje, że nie wszystkie części języka są jednakowo wrażliwe na wszystkie rodzaje smaku. Dalej wykazały badania dawniejsze, że wrażliwość dla smaku gorzkiego jest największa u nasady języka, dla innych rodzajów smaku na jego końcu i na brzegach, że jedna i ta sama substancya stosowana na różne części języka rozmaicie może smakować np. na końcu języka słodko, u nasady gorzko itd. Można niemal powiedzieć, że wszelkie substancye smakowe wywołują smak różny zależnie od miejsca, na które działają (Sternberg). [podobne: Implanty Stomatologiczne, stomatologia implanty, Gabinet Stomatologiczny, stomatologia Kraków ]
Cybulski i Beck przedsięwzięli w roku 1887 badania na człowieku, któremu z powodu nowotworu wycięto cały język. Doświadczenia te wykazały, że pozostałą częścią błony śluzowej, jamy ust i gardła odczuwała ta osoba doskonale smak słodki i kwaśny; gorzkie substancye nazywała cierpkiemi, smaku zaś słonego wcale nie odczuwała. W pozostałych więc po operacyi kubkach smakowych nie było już wcale zakończeń nerwowych dla smaku słonego, a prawdopodobnie także i dla gorzkiego.
Badając w dalszym ciągu szczegółowo rozmaite brodawki językowe, na które za pomocą delikatnych pędzelków nakładano substancye o różnym smaku, przekonano się. że brodawki te rzeczywiście przedstawiają różnice w swej zdolności odbierania wrażeń smakowych badanych w ten sposób brodawek 27 było zupełnie nieczułych, 91 było czułych na kwas winowy, 79 na cukier, 71 na chininę, 12 było czułych wyłącznie na kwas, 3 wyłącznie na cukier, żadna wyłącznie na chininę. Z tego oczywiście nie wynika, że każda brodawka jest wyłącznie țylko przystosowana do jednego rodzaju smaku w każdym razie wskazuje to, że brodawki okazują pod względem tych czynności różnorodność.

Comments are closed.