Organ smaku

Filed Under (Bez kategorii) by admin on 09-09-2016

0

Za takiem pojmowaniem rzeczy przemawiają wreszcie i doświadczenia z działaniem niektórych trucizn na organ smaku, I tak kokaina i enkaina upośledzają pobudliwość tego organu różnym stopniu, najpierw i najsilniej dla smaku słodkiego a dopiero silnem i dłuższem zadziałaniu znoszą  wszystkie rodzaje smaku. Kwas gymnemowy (otrzymany z liści gymnema silvestre) znosi na całe godziny czucie smaku słodkiego i gorzkiego, a nie działa zupełnie na czucie innych rodzajów smaku.
Jeżeli na narząd smaku działa mieszanina substancyi smakowych, to efekt zależnie od stosowanych substancyi, może być różny.
Powstaje osłabienie czyli częściowa kompensacya smaku jednego przez drugi (np. słodkie i słone, słone i kwaśne), czasem nawet może nastąpić zupełna kompensacya. I tak np. mieszaniny cukru i soli dają w odpowiednim stosunku dobrane bardzo słabo wyraźny smak ługowato-mdly, w którym nie można odczuć ani smaku słodkiego, ani słonego. W niektórych mieszaninach można wyraźnie odczuć smak każdego ze składników n. p. smak słodki i kwaśny, słodki i gorzki. Mówimy o „poprawieniu” (korrekcyi) smaku, jeżeli przez odpowiednią mieszaninę substancyi pokryjemy, osłabimy lub zniesiemy przykry, lub wstrętny smak innej substancyi. Dzieje się to często przez odwrócenie uwagi od nieprzyjemnego smaku za pomocą silnego smaku przyjemnego (słodkiego), czasem także przez oddziaływanie na narząd powonienia (dodawanie syropów wonnych do lekarstw itp.).
Czułość zmysłu smaku badamy przez określenie progu pobudliwości, czyli przez oznaczenie najmniejszej ilości substancyi, której smak osobnik może jeszcze rozeznać. I to możemy porównawczo mierzyć próg pobudliwości narządu smaku dla różnego rodzaju substancyi smakowych, albo też wybierając jeden rodzaj podniety smakowej, mierzyć czułość samego narządu zależnie od różnych wpływów i czynników. Pierwszy sposób badania nazwano sapory mety, drugi gustom. Próg pobudliwości zmysłu smaku dla rozmaitych substancyi jest różny, a cyfry podane przez różnych autorów jednej i tej samej substancyi nie są zgodne, co tłumaczy się tem, że posługiwano się rozmaitemi metodami badania (podawanie pewnej objętości znanego roztworu do ust, pędzlowanie itd.), a żadna z metod nie jest wolna od błędów.
Najsłabsze roztwory substancyi, których smak poznać możemy, oznaczono (Valentin): cukier 1:83, sól kuchenna 1:424, chinina 1: 33000, kwas siarkowy 1 : 50000, strychnina 1: 100000. Zresztą zależy wynik drażnienia: I) od wielkości drażnionej powierzchni, 2) od trwania działania podniety, 3) od ciepłoty błony śluzowej i substancyi smakowej (optimum 10—200 C). [podobne: Implanty Stomatologiczne, stomatologia implanty, Gabinet Stomatologiczny, stomatologia Kraków ]
Czułość zmysłu smaku i jego delikatność (czyli zdolność rozpoznania drobnych różnic smakowych) zależy od indywidualnych właściwości, a może być zwiększoną przez kształcenie i ćwiczenie (np. u znawców win). Chwilowo może być czułość ta upośledzona lub zmniejszona wpływem czynników toksycznych {kokaina, eter itp.), wpływem spraw chorobowych, obejmujących błonę śluzową jamy ustnej; wreszcie może pobudliwość być zmienioną poprzedniem działaniem samych substancyi smakowych. Wpływ takiego działania samych substancyi smakowych występuje w dwojakim kierunku: albo zmienia jakości owo wrażliwość narządu smakowego, albo też tylko ilościowo.

Comments are closed.