Mieszanie woni

Filed Under (Bez kategorii) by admin on 08-01-2018

0

Próg czucia węchowego jest zależnie od natury substancyi woniejącej bardzo rozmaity. Celem oznaczenia tego progu postępowano w ten sposób, że pewne ilości substancyi woniejącej umieszczano w oznaczonej objętości powietrza i badano, w jakiem rozcieńczeniu można jeszcze daną woń odczuć i poznać. Przekonano się przy tern, że niektóre substancye już w niesłychanie drobnych ilościach mogą dawać wrażenia węchowe. I tak wystarczy do tego ; kamfory mg., różnych essencyi i olejków mg., sztucznego piżma mg., a merkaptanu mg. w 1 litrze powietrza.
O wiele wygodniejszy sposób badania podał Zwardemaaker, któremu zresztą fizyologia zawdzięcza dokładne opracowanie zmysłu powonienia, Zastosował on do tego celu przyrząd zwany olfaktometrem. Polega ten przyrząd na tern, że prąd powietrza idący przez rurkę, której ściany sporządzone są z ciała woniejącego, tem silniejszej nabierze woni, im dłuższą jest rurka. Olfaktometr składa się z rurki szklanej s odpowiednio zgiętej na jednym końcu, który wprowadza się do nozdrza, na drugi zaś koniec nasuwa się rurkę sporządzoną ze substancyi woniejącej n. p. kauczuku, albo z glinki porowatej, którą zwilżyć można dowolną cieczą woniejącą. Jeżeli rurkę zewnętrzną nasuniemy całkowicie na szklaną, to do nosa dostawać się będzie powietrze czyste bez woni; jeżeli zaś rurkę zewnętrzną wysuniemy częściowo poza szklaną, to powietrze przechodząc przez nią, zabierać będzie cząstki woniejące, i to tem więcej, im [dłuższy kawałek rurki k wystawać będzie na zewnątrz.Czułość powonienia możemy zatem mierzyć (olfaktometrya) przez przesuwanie rury woniejącej, a Zwardemaaker nawet wprowadził jednostkę czułości powonienia, którą nazwał olfakeyą (woń dostarczona przez 1 cm. rurki kauczukowej) tego przyrządu można także porównywać siłę woniejącą różnych ciał (odorymetrya).
Porównanie badania czułości powonienia różnych osób wykazały, że zachodzą pod tym względem bardzo znaczne indywidualne różnice. U kobiet zmysł powonienia jest czulszy niż u mężczyzn, u dzieci czulszy niż u dorosłych. [patrz też: Implanty Stomatologiczne, stomatologia implanty, Gabinet Stomatologiczny, stomatologia Kraków ]
Za pomocą olfaktometru można także badać zjawisko mieszania się woni i to nawet w ten sposób, że używa się podwójnego olfaktometru, to znaczy wprowadza się dwa różne ciała woniejące oddzielnie każde przez inne nozdrze. Przychodzi wtedy bądź do kompensacyi, bądź do prawdziwego zmieszania. Dwa ciała woniejące mogą nawzajem się kompensować, to znaczy zupełnie się znosić tak, że nie powstaje żadne wrażenie węchowe (nawet wtedy, gdy nie zachodzą żadne procesy chemiczne między temi ciałami). Gdy wonie się mieszają, powstaje czucie odmienne od woni każdego z użytych składników (analogia z mieszaniem barw); takie mieszanie powstaje n. p. przy równoczesnem wąchaniu waniliny i bromu, terpentyny i ksylolu i t. d.

Substancye woniejące

Filed Under (Bez kategorii) by admin on 08-01-2018

0

Substancye woniejące  do szpary węchowej przechodzą także drogą błon, od strony gardła. Tak się dzieje zawsze podczas jedzenia; woń kęsa pozostającego w jamie ust dostaje się do jamy gardła, a podczas wydechu z prądem powietrza do nosa. Najsilniej ulega wtedy zadrażnieniu błona węchowa podczas połykania, a raczej z pierwszym wydechem po połknięciu, czucie zaś węchowe w ten sposób powstałe uważamy za czucie smakowe. Ze to nie jest czucie smakowe, łatwo się przekonać za pomocą znanego od dawna doświadczenia Chevreula (1824): zacisnąwszy nos palcami a żując na przemian kawałki jabłka i cebuli, nie jesteśmy w stanie tych dwóch rzeczy od siebie odróżnić; poznajemy je zag w tej chwili, skoro tylko nozdrza zostawimy drożne. Przy zamknięciu bowiem nosa od przodu nie dostają się ciała woniejące także i od tyłu do jamy nosa.
To dostawanie się ciał woniejących od tyłu przez choany ma, jak mówiliśmy na wstępie, u człowieka ważne znaczenie, ważniejsze niż wąchanie przez nozdrza. Tą drogą bowiem powonienie razem ze smakiem odbiera podniety chemiczne, pochodzące od pokarmów, a organizm używa tych podniet częścią do kontroli pożywienia, częścią do pobudzenia i utrzymania apetytu i popędu do odżywiania się.
Na czem polega własność niektórych ciał, dzięki której wydają one pewną woń, nie jest nam zupełnie znane. Wszelkie próby wykazania związku między chemicznemi i fizycznemi własnościami substancyi a ich wonią, pozostały dotąd bez wyniku dodatniego. Podobnie nie udało się woni samych ulożyć w pewne grupy, albo zgoła uporządkować w jednolitą skalę, albowiem każda woń wywołuje wrażenie sobie właściwe. A różnorodność tych wrażeń jest tak ogromna, że wszystkie języki ludzkie zrezygnowały z tego, aby im nadać osobne nazwy (jak to ma Się rzecz dla wrażeń otrzymanych drogą innych zmysłów i posługują się nazwą przedmiotu, od którego woń przychodzi. Mówimy więc o zapachu róży, woni formaliny i t. d. Każdej zaś chwili możemy się spotkać z wonią nową, której dotąd nie znaliśmy. [patrz też: Implanty Stomatologiczne, stomatologia implanty, Gabinet Stomatologiczny, stomatologia Kraków ]
Atoli niektóre spostrzeżenia z dziedziny patologii dowodzą, że  wrażenia węchowe muszą być ułożone w pewne grupy, a zarazem wskazują drogę do poznania tych grup. Pierwszy objaw uważamy za skutek porażenia pewnej grupy zakończeń lub włókien nerwowych, drugi za następstwo podrażnienia zakończeń lub włókien nerwowych. Spostrzeżenia te, jakoteż doświadczenia z mieszaniem woni i częściowem nużeniem się aparatu węchowego, wskazują, że i w zmyśle powonienia zachowane jest prawo o swoistej energii zmysłów, to znaczy, że czucia różnych rodzajów woni, lub różnych ich grup, przychodzą do skutku za pośrednictwem różnych zakończeń nerwów węchowych.
Czułość powonienia jest bardzo rozmaitą u różnych zwierząt a u człowieka okazuje wysokiego stopnia różnice indywidualne. Siła czucia węchowego zależną jest od wielkości powierzchni błony węchowej, na którą działa podnieta, od jej pobudliwości i stanu; stąd n. p. podczas kataru błony śluzowej nosa powonienie bywa upośledzone lub nawet zupełnie zniesione. Dalej zależy wielkość czucia od pobudliwości nerwów węchowych i sfery węchowej w mózgu, od ilości, lotności i koncentracyi substancyi woniejącej, od ciepłoty, wilgotności i szybkości ruchu prądu powietrza, przynoszącego tę substancyę.