Substancye woniejące

Filed Under (Bez kategorii) by admin on 09-09-2016

0

Substancye woniejące  do szpary węchowej przechodzą także drogą błon, od strony gardła. Tak się dzieje zawsze podczas jedzenia; woń kęsa pozostającego w jamie ust dostaje się do jamy gardła, a podczas wydechu z prądem powietrza do nosa. Najsilniej ulega wtedy zadrażnieniu błona węchowa podczas połykania, a raczej z pierwszym wydechem po połknięciu, czucie zaś węchowe w ten sposób powstałe uważamy za czucie smakowe. Ze to nie jest czucie smakowe, łatwo się przekonać za pomocą znanego od dawna doświadczenia Chevreula (1824): zacisnąwszy nos palcami a żując na przemian kawałki jabłka i cebuli, nie jesteśmy w stanie tych dwóch rzeczy od siebie odróżnić; poznajemy je zag w tej chwili, skoro tylko nozdrza zostawimy drożne. Przy zamknięciu bowiem nosa od przodu nie dostają się ciała woniejące także i od tyłu do jamy nosa.
To dostawanie się ciał woniejących od tyłu przez choany ma, jak mówiliśmy na wstępie, u człowieka ważne znaczenie, ważniejsze niż wąchanie przez nozdrza. Tą drogą bowiem powonienie razem ze smakiem odbiera podniety chemiczne, pochodzące od pokarmów, a organizm używa tych podniet częścią do kontroli pożywienia, częścią do pobudzenia i utrzymania apetytu i popędu do odżywiania się.
Na czem polega własność niektórych ciał, dzięki której wydają one pewną woń, nie jest nam zupełnie znane. Wszelkie próby wykazania związku między chemicznemi i fizycznemi własnościami substancyi a ich wonią, pozostały dotąd bez wyniku dodatniego. Podobnie nie udało się woni samych ulożyć w pewne grupy, albo zgoła uporządkować w jednolitą skalę, albowiem każda woń wywołuje wrażenie sobie właściwe. A różnorodność tych wrażeń jest tak ogromna, że wszystkie języki ludzkie zrezygnowały z tego, aby im nadać osobne nazwy (jak to ma Się rzecz dla wrażeń otrzymanych drogą innych zmysłów i posługują się nazwą przedmiotu, od którego woń przychodzi. Mówimy więc o zapachu róży, woni formaliny i t. d. Każdej zaś chwili możemy się spotkać z wonią nową, której dotąd nie znaliśmy. [patrz też: Implanty Stomatologiczne, stomatologia implanty, Gabinet Stomatologiczny, stomatologia Kraków ]
Atoli niektóre spostrzeżenia z dziedziny patologii dowodzą, że  wrażenia węchowe muszą być ułożone w pewne grupy, a zarazem wskazują drogę do poznania tych grup. Pierwszy objaw uważamy za skutek porażenia pewnej grupy zakończeń lub włókien nerwowych, drugi za następstwo podrażnienia zakończeń lub włókien nerwowych. Spostrzeżenia te, jakoteż doświadczenia z mieszaniem woni i częściowem nużeniem się aparatu węchowego, wskazują, że i w zmyśle powonienia zachowane jest prawo o swoistej energii zmysłów, to znaczy, że czucia różnych rodzajów woni, lub różnych ich grup, przychodzą do skutku za pośrednictwem różnych zakończeń nerwów węchowych.
Czułość powonienia jest bardzo rozmaitą u różnych zwierząt a u człowieka okazuje wysokiego stopnia różnice indywidualne. Siła czucia węchowego zależną jest od wielkości powierzchni błony węchowej, na którą działa podnieta, od jej pobudliwości i stanu; stąd n. p. podczas kataru błony śluzowej nosa powonienie bywa upośledzone lub nawet zupełnie zniesione. Dalej zależy wielkość czucia od pobudliwości nerwów węchowych i sfery węchowej w mózgu, od ilości, lotności i koncentracyi substancyi woniejącej, od ciepłoty, wilgotności i szybkości ruchu prądu powietrza, przynoszącego tę substancyę.

Comments are closed.